İngiltere Başbakanı Keir Starmer, İşçi Partisi liderliği nden istifa edeceğini açıklayarak siyaset dünyasında büyük bir hareketliliğe yol açtı. Mayıs 2026 yerel seçimleri ndeki tarihi yenilgi, parti içi baskılar ve son olarak Makerfield ara seçiminde Andy Burnham'ın parlamentoya girmesiyle tırmanan krizin ardından gelen bu karar sonrasında İngiliz sterlini ve Londra borsası FTSE 100 endeksi değer kaybetti.
Londra politikasında liderlik değişimi dönemi
NBC News'inaktardığı bilgilere göre Başbakan Keir Starmer, İşçi Partisi ile birlikte resmi bir liderlik devir takvimi belirleneceğini ve bu süreç tamamen tamamlanana kadar görevinin başında kalmaya devam edeceğini ifade etti. CBS News tarafından paylaşılan detaylarda ise Starmer'ın, istifa kararı doğrultusunda Kral Charles III ile bir görüşme gerçekleştirdiği ve sürecin bundan sonraki kısmının İşçi Partisi Ulusal Yürütme Kurulu ile birlikte ortaklaşa yönetileceğini duyurduğu belirtildi.
İngiltere'deki Siyasi Kriz Piyasaları Sallarken Doğru Hisseleri Nasıl Bulursunuz?
Starmer'ın halefi olarak, 18 Haziran Perşembegünü gerçekleştirilen Makerfield ara seçimi nden büyük bir zaferle çıkan Andy Burnham'ın adı en güçlü aday olarak öne çıkıyor. Söz konusu ara seçimde oyların yüzde 54,8'inialarak parlamentoya girmeyi başaran Burnham, Starmer üzerindeki istifa baskısının ana odak noktası hâline gelmişti. Burnham, kazandığı bu kritik seçim zaferinin ardından yaptığı açıklamada,"Bu an artık değişim anıdır. Gelgiti döndürme fırsatımız var." ifadelerini kullandı.
Seçim yenilgileri ve parti içi isyan süreci hızlandırdı
Keir Starmer'ın istifaya giden sürecinin arka planında, derinleşen iç parti gerilimleri kadar üst üste alınan seçim yenilgileri de belirleyici bir rol oynadı. İşçi Partisi, Mayıs 2026 yerel seçimlerinde tarihinin en kötü sonuçlarından birini alırken, Nigel Farage liderliğindeki Reform UK partisi ise tam aksine tarihi kazanımlar elde etti. Bu başarısız tablonun ardından, İçişleri Bakanı Mahmood ve Enerji Güvenliği Bakanı Miliband dahil olmak üzere yaklaşık 200 İşçi Partisi üyesi, Starmer'ı usulünce görevinden çekilmeye davet eden bir cephe oluşturdu.
Başbakan Starmer, bu resmi istifa açıklamasından yalnızca birkaç gün önce koltuğunu korumak için direneceğine dair net işaretler vermişti. Siyasi lider, o günlerde yaptığı açıklamada,"Eğer bir liderlik yarışması olursa... koşacağım, adaylığımı koyacağım. Bu yarıştan kaçmayacağım." diyerek kararlılığını vurgulamıştı. Ancak parti içinden ve dışından gelen yoğun baskılara dayanamayan Starmer, bu iddialı tutumundan kısa sürede geri adım atmak zorunda kaldı. Starmer, Temmuz 2024 genel seçiminde 14 yıllık Muhafazakâr Parti iktidarını sonlandırarak büyük umutlarla Başbakanlık koltuğuna oturmuştu. Ekonomik büyümeyi canlandıramamak, kamu hizmetlerindeki kronik bozulma ve hükümet içinde yapılan tartışmalı atamalar nedeniyle popülaritesi hızla eriyen Starmer, İngiltere'nin son on yılda gördüğü yedinci Başbakan olarak kayıtlara geçti.
Uluslararası arenada erken sızıntı tartışması
Gelişme dünya genelinde geniş bir yankı uyandırırken, ABD Başkanı Donald Trump'ın sosyal medya üzerinden yaptığı bir paylaşım diplomatik çevrelerde tartışma yarattı. Donald Trump, Starmer'ın resmi istifa açıklaması henüz kamuoyuna yapılmadan önce kişisel hesabından bir gönderi paylaştı. Trump, söz konusu paylaşımında,"Keir Starmer, Birleşik Krallık Başbakanı olarak istifa edecek. Göç ve enerji konularında fena hâlde başarısız oldu." ifadelerine yer verdi. ABD Başkanı Trump'ın bu resmi duyurudan önce yaptığı paylaşım, İngiltere hükümeti ndeki bu kritik kararın dışarıya nasıl ve kimler aracılığıyla sızdırıldığına dair soru işaretlerini de beraberinde getirdi.
Siyasi belirsizlik, finans piyasalarında da anında karşılık buldu. GBP/USD paritesi karar sonrasında yüzde 0,17 oranında günlük kayıpla 1,3211 seviyesine kadar geriledi. Sterlin, daha önce test ettiği 52 haftanın en yüksek seviyesi olan 1,3869'dan belirgin bir biçimde uzaklaşırken, seans içindeki fiyat aralığı 1,3184 ile 1,3234 arasında şekillendi. Londra borsasının ana endeksi FTSE 100 ise yüzde 16,54 puanlık bir düşüş kaydederek 10.346,73 puana indi ve seans içi dip seviyesine yakın bir noktada hareketini sürdürdü. Uzmanlar, her iki finansal varlığın da bu derece büyük bir siyasi belirsizliğe karşın görece sınırlı bir tepki sergilemesini, piyasaların bu istifa haberini daha önceden kısmen fiyatlamış olmasına bağlıyor.
Avam Kamarası önünde yeni bir takvim var
İngiltere siyaset inin önündeki yakın vadeli süreçte ilk kritik adım, halef olarak gösterilen Andy Burnham'ın 22 Haziran Pazartesigünü Avam Kamarası'nda milletvekili olarak gerçekleştireceği resmi yemin töreni olacak. Bu tören, ülkede fiilî olarak liderlik yarışının fitilini ateşleyen olay olarak kabul ediliyor. Bir sonraki aşamada ise İşçi Partisi Ulusal Yürütme Kurulu'nun acil olarak toplanması ve resmi devir takvimini kamuoyuna açıklaması bekleniyor, ancak bu kritik toplantının kesin tarihi henüz netleştirilmedi.
Siyasi analistler, Andy Burnham'ın dış politika, makroekonomi ve ulusal savunma gibi hayati konulardaki kişisel tutumlarını ve stratejilerini henüz ayrıntılı bir biçimde kamuoyuyla paylaşmadığına dikkat çekiyor. Liderlik koltuğu için adı geçen Burnham'ın bu konulardaki yönetim vizyonu netleşene kadar sterlin üzerindeki piyasa baskısının devam edebileceği değerlendiriliyor. Tüm bu gelişmelerle birlikte, muhalefet teki Reform UK ve Muhafazakâr Parti'nin istifa kararına yönelik sergileyeceği resmi kurumsal tepkiler de önümüzdeki günlerin en önemli gündem maddeleri arasında yer alıyor.