Brent petrol vadeli işlemleri, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatma sının ardından Mart ayında %59 artarak 1990'daki Kuveyt işgalinden bu yana en büyük aylık artışını gerçekleştirdi. Wisdom Tree Brent Crude Oil ETF (BRNT), yılbaşından bu yana %52,55 yükselerek 78,88 dolardan işlem görürken, WTI petrol ETF'i (CRUD) %37,15 artışla 13,87 dolara yükseldi.
BBC'nin aktardığına göre, Brent petrolün Mayıs teslimatı Mart boyunca %64 kazanç sağlayarak 27 Şubat'ta varil başına 72,48 dolardan 31 Mart'ta 112,57 dolara yükseldi. Mart ayında 119,50 dolara kadar çıkan Brent, Haziran 2022'den bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Hürmüz Krizi Arz Şokuna Yol Açtı
İran'ın 28 Şubat'ta ABD ve İsrail saldırılarına misilleme olarak Hürmüz Boğazı'nı kapatması, küresel petrol arzının yaklaşık beşte birini ve büyük miktarda LNG sevkiyatını kesintiye uğrattı. Kuveyt Petrol Şirketi, 2 milyon varil taşıma kapasiteli Al Salmi isimli tam yüklü ham petrol tankerinin Salı günü Dubai limanında İran saldırısına uğradığını bildirdi.
Economist Intelligence Unit'ten Nicolas Daher, "Mart'taki petrol fiyatı artışı 1990'da Irak'ın Kuveyt'i işgal etmesi nden ve her iki ülkenin petrolünün piyasadan çıkması ndan bu yana en büyük aylık kazançtır ve bu durum enerji arz şokuna yol açmıştır," dedi.
Saxo Bank'tan Ole Hansen, rafinerilerin dünya çapında jet yakıtı ve dizel kıtlığı yaşayan piyasalara üretimi artırmaya çalışırken ham petrol için daha agresif teklifler verdiklerini belirtti.
Analist Tahminleri Keskin Yükseldi
Reuters anketine göre, Brent petrolün 2026 yılı ortalaması 82,85 dolar olarak tahmin ediliyor. Bu, savaş öncesi Şubat tahminlerinin (63,85 dolar) yaklaşık %30 üzerinde. 19 dolarlık sıçrama, 2005'ten bu yana Reuters petrol anket kayıtları ndaki en keskin yıllık tahmin artışını temsil ediyor.
Nikkei 225
Macquarie analistleri, savaşın ikinci çeyreğin tamamı boyunca devam etmesi halinde petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara kadar çıkabileceği konusunda uyardı. Stratas Advisors Başkanı John Paisie, "Hürmüz Boğazı bir ay daha kapalı kalırsa ve çözüm belirtisi görünmezse, Brent ham petrolün fiyatı 190 dolara doğru hareket edecektir," dedi.
Piyasalar Trump'ın Sözüne Güveniyor
Trump Salı günü Oval Ofis'ten İran'ın 'anlaşma için yalvardığını' söyledi ve ABD'nin 'iki-üç hafta içinde' İran'dan ayrılacağını belirtti. Bu açıklamaların ardından Çarşamba sabahı Asya borsaları yükseldi; Japonya'nın Nikkei 225 endeksi %4, Güney Kore'nin Kospi endeksi %6'nın üzerinde kazandı.
Robeco Çok Varlıklı Stratejiler Başkanı Colin Graham, "Piyasalar ABD yönetiminin sözüne güveniyor, savaşı sonlandıracaklarını söylüyorlar," dedi ve ekledi: "Hürmüz Boğazı önümüzdeki bir iki hafta daha kapalı kalırsa, o zaman senaryo analizimizde durgunluk olasılıklarımızı artıracağımızı düşünüyorum."
İleriye Dönük Beklentiler
Trump'ın bu akşam yapacağı 'İran hakkında önemli güncelleme' konuşması, savaşın gidişatı ve petrol piyasaları için kritik açıklamalar getirebilir. Hürmüz Boğazı'nın Nisan ayında yeniden açılması halinde arz akışının normale dönmesi ve fiyatlarda düşüş bekleniyor. Ancak HSBC Avrupa Petrol ve Gaz Araştırmaları Başkanı Kim Fustier, "Hormuz trafiğinin normalleşmesinden sonra bile, tükenen küresel stoklar petrol piyasasını daha sıkı bırakacak ve risk primi devam edecektir," uyarısında bulundu.