Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ait Dönemsel Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verilerini açıkladı. Türkiye ekonomisi, 2024 yılında bir önceki yıla göre %3,2 oranında büyüme gösterdi. Zincirlenmiş hacim endeksi, 2009 yılını baz alarak yapılan hesaplamalarda, ekonomide sürdürülen büyümenin sürdürülebilir olduğunu ortaya koydu.
Cari fiyatlarla değerlendirildiğinde, 2024 yılında GSYH %63,5 artarak 43 trilyon 410 milyar 514 milyon TL seviyesine yükseldi. Bu artış, Türkiye ekonomisinin cari fiyatlarla değer kazandığını gösterirken, büyümenin nominal anlamdaki etkisini de yansıttı. Ekonomik büyüme, çeşitli sektörler ve faaliyetlerin katkısıyla şekillendi.
Kişi başına GSYH 507 bin 615 TL oldu
2024 yılı verilerine göre, kişi başına Gayrisafi Yurt İçi Hasıla cari fiyatlarla 507 bin 615 TL olarak hesaplandı. Bu rakam, ABD doları cinsi nde ise 15 bin 463 olarak belirlendi. Kişi başına GSYH rakamları, fertlerin ekonomik refah seviyesinin artığını gösterirken, ekonomik büyümenin bireylere yansımasını da gözler önüne seriyor.
Bu değerler, gelir dağılımı ve ekonomik refah ölçütlerinin daha dikkatli bir şekilde incelenmesi gerekliliğini doğuruyor. Kişi başına düşen milli gelirdeki artış, Türkiye’nin ekonomik planlamalarında önemli bir gösterge olarak değerlendirilmeye devam ediyor.
İnşaat sektörü %9,3 büyüme kaydetti
Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’yı oluşturan faaliyetler incelendiğinde, 2024 yılında inşaat sektörü dikkat çekici bir performans sergiledi. İnşaat sektörü toplam katma değeri, önceki yıla göre %9,3 oranında artış gösterdi. Bu büyüme, sektörün ekonomiye katkısını önemli ölçüde artırdı.
Sektörler arasındaki en yüksek büyüme rakamını yakalayan inşaat, ekonominin lokomotifi olmaya devam ediyor. Bu büyüme oranı, özellikle altyapı yatırımları ve konut projelerinin ekonomiye olan yansımasını gösteriyor ve sektördeki dinamizmi ortaya koyuyor.
Dördüncü çeyrekte GSYH %3 arttı
Cari fiyatlarla dördüncü çeyrek GSYH ise %49 oranında artarak 12 trilyon 704 milyar 50 milyon TL olarak gerçekleşti. Bu rakam, ABD doları bazında ise 369 milyar 368 milyona ulaştı ve mali disiplindeki olumlu gelişmelere işaret etti.
Hanehalkı harcamaları %3,7 arttı
Hanehalkı nihai tüketim harcamaları, 2024 yılında %3,7 oranında artış gösterdi. Hanehalkı harcamalarının cari fiyatlarla GSYH içindeki payı %59,2 olarak belirlendi. Harcamalardaki bu artış, tüketici güven endeksindeki olumlu eğilimle desteklendi ve tüketim alışkanlıklarının ekonomiye pozitif yansımasını sağladı.
2024 yılının dördüncü çeyreğinde ise yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları, bir önceki yılın aynı dönemine göre %3,9 arttı. Bu dönemde, devletin nihai tüketim harcamalarında %1,6, gayrisafi sabit sermaye oluşumunda ise %6,1 artış yaşandı.
Dış ticarette ithalat azaldı, ihracat az büyüdü
Türkiye’nin mal ve hizmet ihracatı 2024 yılında %0,9 oranında artarken, ithalatı %4,1 oranında azaldı. Dördüncü çeyrekte ise mal ve hizmet ihracatı %2 oranında azalırken, ithalat %1,6 oranında arttı. İthalattaki azalış, dış ticaret dengesindeki açığı daraltma potansiyelini taşıyor.
Bu göstergeler, Türkiye’nin dış ticaretteki dengesini yeniden gözden geçirmesi gerektiğini belirtiyor. Mevcut veriler, ihracat artışının daha çok desteklenmesi gerektiği sonucunu ortaya koyuyor.
İş gücü ödemeleri %90 arttı
2024 yılında iş gücü ödemeleri bir önceki yıla göre %90 oranında artış gösterdi. Net işletme artığı/karma gelir ise %46,5 arttı. Bu artış oranları, iş gücüne yapılan ödemelerin ve işletmelerin karlılık oranlarının yüksek seviyelere ulaştığını gösteriyor.
Dördüncü çeyrekte iş gücü ödemeleri bir önceki yılın aynı dönemine göre %75,4 artarken, net işletme artığı/karma gelir %35,9 yükseldi. Bu sonuçlar, çalışanların ekonomik refah düzeyinin artmasını sağlarken, işletmelerin de büyüme performanslarını sürdürebildiğine işaret ediyor.