TBMM Genel Kurulunda kabul edilen ve Karayolları Trafik Kanunu’nda köklü değişiklikler öngören yasa teklifinin 10 maddesi daha yasal aştı. Yapılan düzenlemelerle birlikte trafik güvenliğini tehdit eden davranışlara yönelik yaptırımlar caydırıcı seviyelere çekilirken; ehliyetsiz araç kullanımından hız ihlallerine, ambulansa yol vermemekten polis ihtarına uymamaya kadar pek çok başlıkta cezalar artırıldı ve yeni kurallar yürürlüğe girdi.

Ehliyetsiz araç kullananlara ağır yaptırımlar

Yeni kanun kapsamında sürücü belgesi olmayan kişilerin trafiğe çıkmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Bu doğrultuda, ehliyeti olmadan araç kullananlara 40 bin lira, ehliyeti mahkeme kararıyla veya geçici olarak geri alınmış olmasına rağmen direksiyon başına geçenlere 200 bin lira, ehliyeti tamamen iptal edilmiş olan lara ise yine 200 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Sorumluluk sadece direksiyon başındaki kişide olmayacak; aracını ehliyetsiz bir kişiye emanet eden araç sahipleri de bu cezadan nasibini alacak. Ehliyetsiz araç kullanımına izin veren işletenlere, tescil plakası üzerinden 40 bin lira idari para cezası uygulanacak. Ayrıca ehliyetini geri almak isteyenlerin, idari para cezalarını ödemiş olmaları vepsikoteknik değerlendirmedengeçmeleri şartı aranacak.

Şerit disiplini ve yasaklı alanlar

Kara yollarındaki şerit kullanım kuralları yeniden belirlenerek özellikle ağır tonajlı araçların trafiği işgal etmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor. Kamyon ve çekici gibi araçlar, aksine bir işaret olmadıkça sadece sağ şeridi kullanmak zorunda olacak ve sadece dönme veya geçme durumlarında diğer şeritleri kullanabilecek. İkiden fazla şeridi olan yollarda ise bu araçlar en sol şeride kesinlikle giremeyecek.

Trafik güvenliğini doğrudan tehdit eden ters yönde araç kullanımı konusundaki cezalar da netleşti. Sürücüler, yerleşim yeri içindeki bölünmüş yollarda, otoyollarda veya yerleşim yeri dışındaki bölünmüş kara yollarında araçlarını ters istikamette süremeyecek. Yaya yollarında araç sürülmesi, bisiklet yollarınınişgal edilmesi gibi durumlarda da sürücülere cezai işlem uygulanacak.

Saldırgan sürücülere ve trafik magandalarına geçit yok

Trafik akışını tehlikeye sokacak şekilde art arda şerit değiştiren (makas atan), ters yönde araç süren veya konvoy yaparak trafiği engelleyen sürücülere 90’ar bin lira idari para cezası verilecek. Bu kişilerin sürücü belgelerine 60 günsüreyle el konulurken, kullandıkları araçlar da 30 günsüreyle trafikten menedilecek.

Daha ağır bir yaptırım ise trafikte "yol verme" kavgası gibi nedenlerle saldırganlaşan sürücülere uygulanacak. Başka bir aracı ısrarla takip eden veya saldırı amacıyla aracından inen sürücülere 180 bin lira ceza kesilecek. Bu kişilerin ehliyetleri 60 gün alınacak ve araçları trafikten menedilecek; ehliyet iadesi için isepsikoteknik değerlendirme zorunlu tutulacak.

Kırmızı ışık ihlali nde kademeli ceza sistemi

Kırmızı ışık ihlallerinde artık ihlal sayısına göre artan kademeli bir ceza sistemi uygulanacak. İlk ihlalde standart ceza uygulanırken, bir yıl içinde ikinci kez kırmızı ışıkta geçenlere 10 bin lira, üçüncüde 15 bin lira, dördüncüde 20 bin lira, beşincide 30 bin lirave altıncı kez ihlal edenlere 80 bin lira idari para cezası verilecek.

Para cezalarının yanı sıra ehliyet lere el koyma süreleri de ihlal sayısına göre değişecek. Bir yıl içinde kırmızı ışığı 3 kez ihlal edenin ehliyeti 30 gün, 4 kez ihlal edenin 60 gün, 5 kez ihlal edenin ise 90 günsüreyle geri alınacak. İhlal sayısı 6’ya ulaştığında ise sürücü belgesi tamamen iptal edilecek ve bu kişilerin yeniden ehliyet alabilmek için sürücü kursuna gitmeleri gerekecek.

Polisin dur ihtarına uymayanlara rekor ceza

Trafik denetimleri sırasında polisin veya jandarmanın "dur" ihtarına uymayarak kaçan sürücülere rekor bir ceza olarak 200 bin lira idari para cezası uygulanacak. Bu kişilerin ehliyetleri 60 günsüreyle geri alınırken, araçları da 60 gün boyunca trafikten menedilecek.

Trafik işaretlerine ve görevlilerin diğer uyarılarına uymayanlara yönelik cezalar da güncellendi. Trafik polisinin uyarılarına uymayanlara 3 bin lira, trafik ışıklarına genel olarak uymayanlara 5 bin lira, trafik levhaları ve yer işaretlerine aykırı davrananlara ise 1000 lira ceza kesilmesi kararlaştırıldı.

Alkol ve uyuşturucu etkisinde araç kullanımı

Uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde araç kullananlara 150 bin lira ceza verilecek ve sürücü belgeleri iptal edilerek haklarında adli işlem başlatılacak. Alkolmetre üflemeyi veya uyuşturucu testini reddeden sürücülere de 150 bin lira ceza kesilerek ehliyetleri 5 yılsüreyle geri alınacak.

Alkollü araç kullanımında ise 0.50 promil üzerindeki ihlallerde ceza 700 liradan 25 bin liraya çıkarıldı. İkinci defa yakalananlara 50 bin lira, üç ve daha fazla kez yakalananlara ise 150 bin lira ceza uygulanacak. Belirli süreler içinde 3 kez alkollü yakalanan ticari araç sürücülerinin belgeleri iptal edilecek.

Hız sınırları ve radar cihazı yasağı

Hız sınırlarını aşan sürücülere, aşım oranına göre 2 bin liradan 30 bin liraya kadar değişen cezalar verilecek. Şehir içinde hız sınırını yüzde 50’nin üzerinde aşanlar ile şehir dışında 71 km/s ve üzerinde aşanlar en üst sınırdan (30 bin TL) cezalandırılacak. Ayrıca hız ihlalini alışkanlık haline getiren lerin ehliyetleri 30 ila 90 gün arasında geçici olarak geri alınacak.

Radarları tespit etmek veya sürücüyü uyarmak amacıyla kullanılan cihazların üretimi, ithalatı ve araçta bulundurulması da kesinlikle yasaklandı. Bu cihazları üreten veya ithal edenlere 370 bin lira, aracı nda bulunduranlara ise 185 bin lira ceza kesilecek ve cihazlara devlet tarafından el konulacak.

Ambulans ve geçiş üstünlüğü kuralları

Hayati önem taşıyan ambulans, itfaiye ve organ nakil araçlarına yol vermeyen sürücülere 46 bin lira ceza uygulanacak. Bu ihlali yapanların ehliyetleri 30 günsüreyle geri alınırken, araçları da trafikten menedilecek. 5 yıl içinde bu hatayı ikinci kez yapan sürücülerin ehliyetleri ise tamamen iptal edilecek.

Öte yandan, konvoy geçişleri veya görev nedeniyle geçiş üstünlüğüne sahip olan resmi araçlara, polis ve zabıta araçlarına yol vermeyen sürücülere de 15 bin lira ceza kesilecek. Bu düzenleme ile acil müdahale araçlarının ve görevli araçların trafikte zaman kaybetmesinin önlenmesi amaçlanıyor.

Ticari araçlarda takograf ve çalışma süreleri

Kamyon, otobüs gibi ticari araçlarda zorunlu olan takograf cihazı kullanımı ve sürücülerin dinlenme sürelerine ilişkin denetimler sıkılaştırıldı. Günlük sürüş süresini aşan şoförlere ihlalin boyutuna göre 10 bin liraya kadar, haftalık sürüş süresini aşanlara ise 20 bin liraya kadar ceza verilecek.

Araç işletenleri de şoförlerinin kurallara uymasını sağlamakla yükümlü kılındı. Sürücünün aynı zamanda araç sahibi olduğu durumlarda cezalar iki katı olarak uygulanırken, şoför çalıştıran firmalar da denetim eksikliği nedeniyle benzer oranlarda cezalarla karşılaşacak.

Takip mesafesi ve özel yük taşıma kuralları

Trafik kazalarının en büyük nedenlerinden biri olan takip mesafesi kuralına uymayan sürücülere 5 bin lira ceza kesilecek. Kavşaklarda geçiş önceliğine uymayan, hatalı sollama yapan veya trafiği yavaşlatacak şekilde araç kullananlara da 1000 liradan 5 bin liraya kadar değişen tutarlarda yaptırım uygulanacak.

Taşınması özel izne tabi olan ağır ve geniş yükler için de yeni prosedürler getirildi. Bu araçların Karayolları Genel Müdürlüğü’nden izin alması ve belirlenenkarayolu kullanım bedelini ödemesi zorunlu hale geldi. Ayrıca bu tür yüklerin taşınması sırasında trafik ekipleri nden refakat desteği alınması durumunda, günlük 16 bin lira hizmet bedeli tahsil edilecek.