Küresel endeks sağlayıcısı MSCI, New York'tan açıkladığı 2026 Piyasa Sınıflandırma İncelemesi sonuçlarında Türkiye ve Endonezya hisse senedi piyasalarını pay sahipliği şeffaflığı ndaki eksiklikler ve koordineli işlem şüpheleri gerekçesiyle özel gündem maddesi olarak ele aldı. MSCI; her iki ülkenin sorunu gidermek adına attığı adımları teslim etmekle birlikte, Kasım 2026 MSCI Endeks İncelemesi'ne dek somut ve güvenilir ilerleme kaydedilmemesi hâlinde sınıflandırma danışma sürecinin başlatılabileceğini uyardı. Aynı incelemede Bulgaristan Bağımsız Piyasa statüsünden Sınır Piyasası statüsüne yükseltilirken Yunanistan'ın Mayıs 2027'de Gelişmiş Piyasa kategorisine alınacağına dair hatırlatma da yinelendi.
Türk piyasasında koordineli işlem gölgesi
Uluslararası kurumsal yatırımcılar, bazı küçük ölçekli halka açık şirketlerle yakın ilişkili fon varlıklarını kapsayan olası koordineli işlem davranışlarına ilişkin tekrar eden örnekleri MSCI'a iletti. Bu uygulamaların, söz konusu şirketlerin halka açık hisse oranı (serbest dolaşım) tahminlerini yapay biçimde şişirdiği öne sürüldü. MSCI, söz konusu endişelerin uluslararası kurumsal yatırımcıların gerçek serbest dolaşım miktarını değerlendirme ile portföy oluşturma ve endeks replikasyonu amaçlı piyasa fiyatlarına güvenme kapasitelerini ciddi ölçüde kısıtladığının altını çizdi.
Küresel Piyasalarda Şeffaf ve Güvenli Yatırımın Anahtarı
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), bu şikayet lere karşılık kısa süre önce yeni bir çerçe ve devreye aldı. Söz konusu çerçe ve kapsamında, gerçek yararlanan sahipliği zaten serbest dolaşım dışında tutulan taraflara ait fon varlıklarının borsanın serbest dolaşım hesaplamalarından çıkarılması öngörülüyor. MSCI bu adımı kayda değer bulmakla birlikte, piyasa katılımcılarının düzeltilmiş hesaplamaların fiili yansımalarını görmek istediklerini aktardı. Uluslararası yatırımcılar ayrıca yararlanan sahipliğin ayrıntılı ve zamanında açıklanması, koordineli işlem davranışına karşı güçlü gözetim ve uygulama mekanizmaları ile yapısal olarak bozulmuş serbest dolaşım sergileyen menkul kıymetlerin tespiti için şeffaf ve kurala dayalı bir çerçe ve talep ediyor.
USD/KRW+%0,13 XU 100+%0,99 JKSE-%0,25 KS 11+%4,61 ATG+%0,04 DSEX-%1,83 BGX+%0,2
MSCI, Kasım 2026 Endeks İncelemesi'nde Türkiye piyasasında yeterli, somut ve güvenilir bir ilerlemenin görülmemesi hâlinde Türkiye ile uygun menkul kıymetler ine yönelik işlem konusunda danışma süreci başlatmayı değerlendirebileceğini kamuoyuyla paylaştı. Kurum bu piyasalardaki pay senedi şeffaflığı ve işlem davranışı konusundaki geri bildirimlere açık olmayı sürdürdüğünü de vurguladı.
Bulgaristan'ın uzun soluklu yolculuğu noktalandı
Piyasa katılımcıları, Bulgar Borsası'ndaki (BSE) likiditenin, Sınır Piyasası büyüklük ve likidite gereksinimlerini karşılayan daha fazla menkul kıymet ile yükselen işlem hacminin katkısıyla anlamlı biçimde güçlendiğini kabul etti. 1 Ocak 2026 itibarıyla Bulgaristan'ın euro geçişi tamamlandı ve BSE'nin tüm işlem ve işlem sonrası altyapısı euro cinsine dönüştürüldü. Bulgaristan, Eylül 2023'te Avrupa Merkez Bankasının TARGET 2-Securities (T 2 S) platformuna zaten entegre edilmişti; euro benimsenmesinin ardından tüm mutabakatlar euro üzerinden gerçekleştiriliyor. Euro geçiş sürecinde operasyonel açıdan kayda değer bir sorun yaşanmadığı da bildirildi.
Yeniden sınıflandırma, tüm standart, özel ve türev MSCI Endeksleri kapsamında tek bir adımda hayata geçirilecek olup Mayıs 2027 Endeks İncelemesi'yle eş zamanlı yürürlüğe girecek. MSCI, uygulama sürecinin ayrıntılarını zamanı geldiğinde paylaşacağını bildirdi.
Endonezya'da reform takvimi baskı altında
Endonezya için piyasa katılımcıları, pay yapılarındaki ciddi şeffaflık eksikliği ve koordineli işlem şüphelerinden kaynaklanan derin yatırılabilirlik kaygılarını MSCI gündemine taşıdı. MSCI, Otoritas Jasa Keuangan (OJK), PT Bursa Efek Indonesia (IDX) ve PT Kustodian Sentral Efek Indonesia (KSEI) tarafından açıklanan şeffaflık reformlarını doğru yönde atılmış bir adım olarak değerlendirdi. Bu reformlar; yüzde 1'in üzerinde paya sahip hissedarların açıklanmasının güçlendirilmesini, daha ayrıntılı yatırımcı sınıflandırmasını, Yüksek Hisse dar Yoğunluğu (HSC) çerçevesinin oluşturulmasını ve asgari serbest dolaşım oranının yüzde 15'e yükseltilmesine yönelik bir yol haritasını kapsıyor.
Bununla birlikte MSCI, uluslararası kurumsal yatırımcılar için asıl belirleyici olanın söz konusu önlemlerin piyasanın genelinde tutarlı biçimde uygulanması ve kalıcı bir etki yaratması olduğunun altını çizdi. Kurum, reform kapsamını, tutarlılığını ve sürdürülebilir etkinliğini; serbest dolaşım tespiti ile daha geniş yatırılabilirlik değerlendirmeleri çerçevesinde izlemeye devam edeceğini açıkladı. Kasım 2026 Endeks İncelemesi'ne kadar yeterli ilerleme gözlemlenmezse MSCI, Endonezya'nın Gelişmekte Olan Piyasalar'dan Sınır Piyasalar'a yeniden sınıflandırılmasına ilişkin danışma başlatmak da dahil olmak üzere bir dizi seçeneği masaya yatırabileceğini duyurdu.
Bangladeş'te taban fiyat kaldırıldı, uyarı gündemde
Bangladeş hisse senedi piyasasındaki tüm etkilenen menkul kıymet lere uygulanan taban fiyatlar tamamen kaldırıldı; MSCI bu gelişmeyi olumlu bir adım olarak değerlendirdi. Taban fiyatların fiyat keşfini bozduğu, uluslararası kurumsal yatırımcıların pozisyonlarına gerçek piyasa değeri üzerinden giriş-çıkış yapma olanağını ciddi ölçüde kısıtladığı ve bu nedenle kaldırılmalarının piyasanın yatırılabilirliğini yeniden tesis etme yolunda önemli bir eşik olduğu vurgulandı.
Güney Kore'de çözüme kavuşturulmayan köklü engeller
2008-2014 yılları arasında MSCI, küresel piyasa katılımcılarıyla Güney Kore'nin Gelişmekte Olan Piyasa statüsünden Gelişmiş Piyasa statüsüne olası yeniden sınıflandırılması konusunda danışma yürüttü. O dönemde piyasa katılımcıları, Kore vonu'nun yurt dışı döviz piyasasındaki sınırlı konvertibilitesini temel engel olarak tanımlamıştı. Yatırımcı kimlik sisteminin katılığı, ayni transferler ve borsa dışı işlemler üzerindeki kısıtlamalar ile borsa verisinin finansal ürün oluşturmak amacıyla kullanımını düzenleyen sınırlamalardan kaynaklanan dar yatırım aracı yelpazesi de o dönemde öne çıkan diğer sorunlar arasındaydı.
Bunlara ek olarak omnibüs hesapların ve ayni transferlerin operasyonel benimsenmesi sınırlı kalmaya devam etmekte, açığa satış yasağının kaldırılmasının ardından yeniden yürürlüğe giren uyum rejimi kapsamında piyasa katılımcıları önemli operasyonel yüklerle karşılaşmakta ve erken ön-mutabakat finansman gereksinimleri de piyasa aktörlerinin üzerinde ağırlık oluşturmaktadır. MSCI, uygulamayı izlemeyi ve piyasa katılımcıları ile Güney Kore yetkilileriyle diyaloğunu sürdürmeyi planlıyor. Kurum, olası yeniden sınıflandırma danışmalarının başlatılabilmesi için tüm sorunların giderilmesi, reformların eksiksiz hayata geçirilmesi ve piyasa katılımcılarının değişikliklerin kalıcı etkinliğini kapsamlı biçimde değerlendirme fırsatı bulması gerektiğini hatırlattı.
Yunanistan için 2027 takvimi netleşiyor
Yeniden sınıflandırmanın ardından Yunanistan, Gelişmiş Avrupa tek piyasa endeksi oluşturma sürecine entegre edilecek. Bu adımda, yeniden sınıflandırma anındaki ciro devir hızını en aza indirmek amacıyla mevcut bileşen kurallarının uygulanmayı sürdüreceği bildirildi.
MSCI'dan çerçe ve felsefesine dair açıklama
MSCI Piyasa Sınıflandırması ve Taksonomi Başkanı Raman Aylur Subramanian, incelemenin genel çerçevesini aktaran açıklamasında kurumun değerlendirme anlayışını ortaya koydu. Subramanian, "MSCI Piyasa Sınıflandırma Çerçevesi, uluslararası kurumsal yatırımcıların fiilen deneyimlediği erişilebilirlik ve yatırılabilirlik temelinde bir piyasanın gelişmiş, gelişmekte olan veya sınır piyasası olup olmadığını belirler," dedi ve ekledi:
"Endeks dahil edilmesi ve piyasa sınıflandırması statik kararlar değildir. Bunların piyasa değişimlerine ve uluslararası kurumsal yatırımcıların deneyimlerine karşı sürekli olarak değerlendirilmesi gerekir. Piyasa erişimi veya deneyimler kötüleştiğinde çerçevemiz bizi kararlı biçimde yanıt vermeye zorlar. Piyasa erişilebilirliği ve yatırılabilirliği anlamlı ve sürdürülebilir bir şekilde iyileştiğinde ise piyasalar, Bulgaristan ve Yunanistan'da görüldüğü üzere, sınıflandırma çerçevesinde ilerleme kaydedebilir."